Czy bóle stóp mają jakiś związek z wysokim poziomem cukru we krwi?
Prawdopodobnie tak. Szczególnie gdy wysoki poziom cukru utrzymuje się od wielu lat, a ból trwa od dłuższego czasu. Nerwy lepiej funkcjonują przy prawidłowym niż przy podwyższonym stężeniu cukru. Porozmawiaj na ten temat z lekarzem. Niektóre osoby odczuwają zmniejszenie bólu stóp, kiedy poziom cukru zbliża się do wartości prawidłowych. Innym nawet dotknięcie stopą prześcieradła sprawia ból. Ułożenie stóp w łóżku na odpowiednich krążkach, tak aby bezpośrednio nie przylegały one do prześcieradła, może przynieść pewną ulgę, dopóki nie poprawi się kontrola cukrzycy. Jeśli obniżenie poziomu cukru nie pomaga, można nasmarować bolące miejsca maścią z kapsaicyną. Dostępne są również inne metody leczenia. Porozmawiaj o tym z lekarzem.
Czy po przeczytaniu tej książki nadal będę potrzebował pomocy innych osób w utrzymywaniu odpowiedniego poziomu cukru we krwi?
Mimo że książki o cukrzycy podają wiele praktycznych wskazówek dotyczących utrzymywania odpowiedniego poziomu cukru we krwi, istnieją sytuacje, gdy niezbędna jest dodatkowa pomoc. Twój lekarz prowadzący może:
Jakie są objawy wysokiego poziomu cukru we krwi?
Objawy związane z wysokim poziomem cukru we krwi (czyli hiperglikemią) mogą być różne u poszczególnych chorych. Ogólnie rzecz biorąc, osoba z wysokim poziomem cukru może:
Jeżeli masz takie objawy, zbadaj poziom cukru we krwi. Jeżeli przyjmujesz insulinę, nie zwiększaj jej dawki, dopóki nie jesteś pewien, że objawy te wynikają z podwyższonego poziomu cukru, ponieważ mogą być one spowodowane również innymi przyczynami.
Jakie szkody w moim organizmie może spowodować wysoki poziom cukru we krwi?
Utrzymujący się wysoki poziom cukru we krwi może prowadzić do uszkodzeń zarówno naczyń krwionośnych, jak i nerwów. Zwiększa się ryzyko zakażeń, chorób serca, udaru mózgu, utraty wzroku, chorób nerek - w ich wyniku może zaś pogorszyć się ukrwienie kończyn i wielu innych narządów. Ponadto, czasami dochodzi do utraty czucia w stopach albo bólów stóp czy całych nóg. Uszkodzenie stóp (tzw. „stopa cukrzycowa”) może rozpocząć się od małych urazów, z których nie zdajesz sobie sprawy. Uszkodzenie naczyń krwionośnych i nerwów może również spowodować trudną do leczenia impotencję. Powinieneś więc dołożyć wszelkich starań, aby unikać wysokiego poziomu cukru we krwi.
Dlaczego poziom hemoglobiny glikowanej jest u mnie wysoki, mimo że poziom cukru utrzymuje się zwykle w zalecanym zakresie?
Poziom cukru we krwi oblicza się na podstawie wartości mierzonych przed jedzeniem. To najczęściej wystarczy, choć zazwyczaj nie odzwierciedla poziomów cukru we krwi po jedzeniu, a te mogą być niespodziewanie wysokie. Będzie tak na przykład, gdy nie wstrzykujesz wystarczającej dawki insuliny albo robisz to za późno (bezpośrednio przed posiłkiem). Aby sprawdzić, czy właśnie to jest przyczyną zbyt wysokiego poziomu hemoglobiny glikowanej, mierz poziom przez wiele dni, 2 godziny po śniadaniu, po obiedzie i po kolacji (oprócz normalnych pomiarów). Poziom cukru większy niż 200 mg%, który występuje 2 godziny po posiłku, należy uznać za zbyt wysoki. Ponadto, może być on zbyt wysoki również w nocy, podczas snu. Aby to sprawdzić, wykonaj kilka pomiarów pomiędzy godziną 2.00 a 4.00 w nocy. Poziom cukru we krwi powyżej 150 mg% o 4.00 nad ranem należy uznać za zbyt wysoki. Aby mieć pewność, że poziom cukru nieoczekiwanie się nie zwiększa, raz w miesiącu kontroluj go 2 godziny po posiłkach oraz w środku nocy.
Jak mogę ocenić, czy dobrze kontroluję cukrzycę, jeśli lekarz sprawdza poziom mojej hemoglobiny A1c tylko raz na pół roku?
Aby w przybliżeniu oszacować poziom hemoglobiny A1c (HbA1c), możesz skorzystać z wyników stężenia glukozy we krwi w następujący sposób: wylicz średnią wartość z wszystkich wykonywanych przez siebie oznaczeń w danym tygodniu. Znajdź w poniższej tabeli zakres, w którym znajduje się wyliczona przez Ciebie średnia, a następnie odczytaj wartość odpowiadającej mu HbA1c. Wówczas będziesz miał ogólne pojęcie, dotyczące Twojego poziomu HbA1c, zanim lekarz oceni to na podstawie badań laboratoryjnych. Sprawdź, czy zakres normy dla HbA1c w Twoim laboratorium nie jest inny niż w naszym. Za wartości prawidłowe przyjmujemy 4,5-6,5%. Dowiedz się, jakie są wartości prawidłowe dla HbA1c w Twoim laboratorium, aby ewentualnie zmodyfikować poniższą tabelę. Jeśli chorujesz na cukrzycę typu 1 - badaj poziom HbA1c co 3 miesiące.
| Średnie stężenie glukozy we krwi [mg%] | Szacunkowy poziom HbA1c |
| < 100 | < 6,5 |
| 100-120 | 6,5-7,0 |
| 120-140 | 7,0-7,5 |
| 140-160 | 7,5-8,0 |
| 160-180 | 8,0-8,5 |
| > 180 | > 8,5 |
Jak szybko po zbudzeniu się rano trzeba sprawdzić poziom cukru we krwi?
Poziom cukru we krwi należy sprawdzać
natychmiast po obudzeniu - przed wszelkimi porannymi czynnościami, takimi jak: prysznic, golenie, makijaż itp. Jeśli jest on zbyt niski, należy wypić trochę soku lub mleka. Jeżeli natomiast jest zbyt wysoki, a przyjmujesz insulinę, wstrzyknij insulinę i odczekaj przynajmniej 1 godzinę, zanim rozpoczniesz śniadanie. Ważne jest, aby wyrobić w sobie ten nawyk, ponieważ rozpoczęcie dnia z prawidłowym poziomem cukru we krwi ułatwia utrzymanie w normie jego wartości w ciągu dnia. Sprawdzenie poziomu cukru natychmiast po przebudzeniu bardzo pomaga we właściwej jego kontroli, nie zaburzając trybu życia.
Dlaczego poziom cukru we krwi wzrasta przed miesiączką?
Wiele kobiet chorych na cukrzycę zgłasza wahania poziomu cukru we krwi w okresie okołomiesiączkowym. Jest dużo powodów takich wahań - od zmian w zachowaniu (zwiększone spożycie pokarmów) do zmian hormonalnych włącznie (wysoki poziom estrogenów przed miesiączką może zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę). U młodych kobiet wahania poziomu cukru w czasie cyklu miesięcznego są znaczne, więc powinny one odpowiednio dostosować dawkowanie insuliny. U starszych kobiet również zachodzą wahania poziomu hormonów, więc one także mogą mieć kłopoty z kontrolą poziomu cukru we krwi. Wnikliwa obserwacja własnego cyklu miesięcznego pozwala przewidzieć zmiany zapotrzebowania na insulinę w każdym miesiącu. Często kontroluj poziom cukru we krwi i odpowiednio reguluj dawki insuliny w trakcie cyklu miesięcznego.
Dlaczego po ustąpieniu objawów hipoglikemii poziom cukru jest zwykle zbyt wysoki?
Hipoglikemia powoduje wzrost stężenia we krwi hormonów, które podwyższają poziom cukru. Podobny efekt występuje po spożyciu pokarmu. Wielu chorych na cukrzycę po stwierdzeniu niskiego poziomu cukru (który wzmaga uczucie głodu) je i pije zbyt dużo. Wszystkie te czynniki mogą podwyższyć poziom cukru 2-4 godziny po jedzeniu. Ważne jest, aby przed badaniem wypić tylko małą ilość (1/2 szklanki) soku lub mleka albo przyjąć glukozę w tabletkach, a następnie po 30 minutach ponownie sprawdzić poziom cukru we krwi. Jeśli zjesz więcej, a przyjmujesz insulinę, musisz zrównoważyć to dodatkową dawką insuliny krótkodziałającej.