W dniu 16 maja 2009 roku w Hotelu „Marriott” w Warszawie odbyła się konferencja „Diabetologia w polskim systemie ochrony zdrowia”. Organizatorem konferencji było Polskie Towarzystwo Diabetologiczne.
Pierwsze wystąpienia należały do zaproszonych gości.
W imieniu 16-miesięczego synka Ryszarda wypowiedzieli się jego wspaniali rodzice. Uczestnicy spotkania ze ściśniętymi gardłami wysłuchali opowieści o nagłym zachorowaniu małego Rysia. O lęku, o nieprzespanych nocach, o niepokoju, o przerażeniu, o niepewności i wszystkich tych uczuciach które towarzyszą Rodzicom, kiedy dowiadują się, że ich ukochane dziecko jest chore i będzie chore do końca życia. Determinacja rodziców, ich walka o dobro dziecka, nauka obsługi pompy insulinowej, wszystkie kłopoty, które towarzyszą funkcjonowaniu rodziny z chorym dzieckiem, to musiało przemówić do słuchaczy.
Pamiętam uśmiechniętą buzię małego Rysia, kiedy otrzymał od organizatorów ogromną maskotkę. Świadomość tego, jak wiele wyzwań stoi przed jego rodzicami i nim samym, zmusza do refleksji.
Przepiękne było wystąpienie pani mgr Ani, pacjentki ośrodka krakowskiego, chorującej od wielu lat na cukrzycę typu 1, która na własnym przykładzie opowiedziała, jak olbrzymi postęp obserwujemy w formach insulinoterapii. Pani Ania, obecnie szczęśliwa mama 2 letniego syna, zawdzięcza prawidłowy przebieg ciąży terapii pompowej. Szkoda, że dostęp do terapii pompowej nadal, ze względu na cenę tej formy leczenia, jest dla wielu młodych pacjentów ograniczony. Po wystąpieniach przedstawicieli pacjentów na sali dało się wyczuć olbrzymie poruszenie zarówno wśród uczestników konferencji jak i wśród zaproszonych gości. Niektórzy z uczestników nie kryli wzruszenia wynikającego ze zderzenia z ludzkimi dramatami.
Część naukowa Konferencji została podzielona na IV sesje.
Po wystąpieniach pacjentów głos zabrał i oficjalnie otworzył konferencję Prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego prof. dr hab. n. med. Władysław Grzeszczak. Swoje wystąpienie zatytułował „Cukrzyca - plaga początku XXI wieku”. W swoim wykładzie Profesor Władysław Grzeszczak zwrócił uwagę na obecny stan epidemiologiczny w Polsce pod względem chorobowości i zapadalności na cukrzycę. Przedstawiona została prognoza dotycząca zapadalności na cukrzycę na lata najbliższe w Polsce jak i na świecie. Prognozy jednoznacznie wskazują, że cukrzyca zarówno na świecie ale przede wszystkim w Europie i w Polsce będzie stanowiła narastający problem.
Kolejnym mówcą konferencji był prof. dr hab. n. med. Jacek Sieradzki. W swojej prezentacji prof. Sieradzki przedstawił cukrzycę jako problem indywidualny każdego chorego.
Zaprezentował jak wiele zmieniło się w podejściu do kryteriów wyrównania metabolicznego u chorych na cukrzycę. Profesor Sieradzki poruszył również znaczenie opartego o standardy, nie mniej indywidualnego podejścia do procesu leczenia u każdego pacjenta. Hamletowskie rozterki diabetologów to właśnie dylemat: standardy czy indywidualizacja.
Prof. dr hab. n. med. Jan Tatoń odniósł się do cukrzycy jako problemu społecznego. Uczestnicy konferencji mogli przekonać się jak ogromne znaczenie społeczne ma cukrzyca uznawana przecież za chorobę społeczną. Aspekty funkcjonowania chorych na cukrzycę w społeczeństwie, kwestia kosztów wynikających z powikłań jakie niesie za sobą ta jednostka chorobowa, znaczenie świadomości społeczeństwa, zostały mocno zaakcentowanie w wystąpieniu prof. Tatonia.
W zupełnie odmienny świat dziecka chorego na cukrzycę wprowadził uczestników konferencji prof. dr hab. n. med. Wojciech Młynarski. Leczenie nowych form cukrzycy monogenowej, narastający problem cukrzycy t. 2 u dzieci i młodzieży, wreszcie otyłość, to aktualne wyzwania dla diabetologów sprawujących opiekę w tej grupie wiekowej. Świat problemów dziecka i jego rodziców to nie tylko kwestia lęków, braku zrozumienia, problemów finansowych, ale także problemy funkcjonowania dziecka w szkole i aspekty prawne, które nie ułatwiają życia małym pacjentom. D ziecko z cukrzycą, postrzegane jako problem przez wielu nauczycieli, ma utrudnione funkcjonowanie w szkole. Wystąpienie prof. Młynarskiego zakończyło I sesję po której rozpoczęła się sesja II zorganizowana jako konferencja okrągłego stołu.
Tematem II sesji była opieka diabetologiczna w Europie i w Polsce.
Do wzięcia udziału w dyskusji zaproszono prof. Jacka Sieradzkiego prof. Tatonia, prof. Wojciecha Młynarskiego, prof. Bognę Wierusz –Wysocka, doc. dr hab. n med. Leszka Czupryniaka, ale także przedstawiciela Ministerstwa Zdrowia i Agencji Oceny Technologii Medycznych. Funkcje moderatora spotkania pełnił prof. Władysław Grzeszczak. Dzięki dyskusji jako formie tej części Konferencji, uczestnicy mogli usłyszeć jakie różnice w opiece diabetologicznej występują pomiędzy Polską a innymi krajami Unii Europejskiej. Jak bumerang wracał temat długo działających analogów insulin i systemu ich refundacji. Szczególne zainteresowanie dotyczyło braku rejestru chorych na cukrzycę w Polsce. Gdy nie wiadomo o co chodzi, należy spodziewać się, że chodzi o pieniądze. Dokładnie tak właśnie wygląda sprawa rejestru chorych. Minimalne środki przeznaczone na ten cel jak i ciągłe zawirowania organizacyjne nie pozwalają na sfinalizowanie tego zamierzenia. Przedstawiciel ministerstwa tłumaczył, że nie reprezentuje departamentu odpowiedzialnego za przydział środków, a tym samym unikał odpowiedzi co dalej z rejestrem. Przedstawicielka AOTM z kolei usiłowała wytłumaczyć, dlaczego tak długo przychodzi pacjentom czekać w Polsce na długo działające analogi insulin. Wypowiedź ta wydała się uczestnikom konferencji nieco pokrętna.
Poruszonych zagadnień było wiele, choć wspominam tylko te najważniejsze.
Po gorących obradach okrągłego stołu nastąpiła krótka przerwa kawowa, po której oddano głos przedstawicielowi Narodowego Funduszu Zdrowia. Sesja III dotyczyła bowiem zasad finansowania świadczeń diabetologicznych w Polsce przez NFZ, rejestracji ich realizacji w bazie danych NFZ, oraz możliwości kompleksowej opieki nad chorymi na cukrzycę. Nie pamiętam aby na którejś z konferencji atmosfera została podgrzana do tak wysokiej temperatury. Z narastającego zdenerwowania uczestników, z pomruków frustracji i dezaprobaty nic sobie nie robił przedstawiciel NFZ, którego wystąpienie raziło brakiem zrozumienia tematyki a nawet, jak się wydaje, kompetencji.
Po przerwie na lunch uczestników zaproszono na ostatnią, kończącą konferencję sesję. W sesji IV stosowanie Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-10 oraz ICD-9) w diabetologii omówił w zakresie Jednorodnych Grup Pacjentów doc. dr hab. n med. Leszek Czupryniak. Standardy postępowania medycznego w diabetologii omówiła prof. dr n med. Bogna Wierusz–Wysocka. Wymagania dla realizacji świadczeń diabetologicznych w swoim wystąpieniu poruszył doc. Czupryniak.
Końcowe wystąpienia prof. dr hab. n med. Doroty Zozulińskiej-Ziółkiewicz reprezentującej ośrodek kliniczny w Poznaniu oraz dr n med. Janiny Kokoszka-Paszkot reprezentującej szpital powiatowy w Gorlicach dotyczyły rzeczywistych kosztów świadczeń diabetologicznych ponoszonych przez świadczeniodawców. Uwagę uczestników konferencji wzbudziła różnica pomiędzy wyceną świadczeń przez płatnika a realnymi kosztami ponoszonymi przez świadczeniodawców. Konferencję zakończyła ożywiona dyskusja.
Wartością zorganizowanej pod patronatem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego konferencji jest próba zbliżenia nierzadko bardzo odległych stanowisk wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za organizację opieki diabetologicznej w Polsce. Potrzeba wielu jeszcze działań, aby wypracować płaszczyznę wzajemnego porozumienia. Konferencja unaoczniła wszystkim jak trudne jest to zadanie.